Den 20 dito klaagde mij Alonso Madroc, geboortig van Cadiz, over pijn in al zijn leden, was koortsagtig, bevond dat hij een gehele verstijving over sijn lighaam had, ordonneerde ’t mixtura sudorificans (voorsch. 2), verders nadien er koorts bij was, voornamentlijk om den ander dag, gaf hem daarvoor ’t pulvis antefebrilis (voors. 1), kookte hem verders ’t aposema (voorsch. 7), na ’twelke hij nog enige dagen ’t tinctura stomachalis gebruikte en dede den 9 november sijn dienst. Dese persoon was enige dagen voor ons vertrek uit DemeraraGuyanaDimmerarij weggelopen en sig in ’t bosch soekgemaakt, daar niets vindende om van te leven, na verloop van 12 dagen wederom is gekoomen, uitgeteert en er uitziende als een lazarus, hebbende in al dien tijt geen eeten gehadt, kreeg twee swaare accidenten aan elke been een met swaare putrefactie verselt, somtijdts met gangreen: koudvuurgangrena, ’tgeen met zalfpleister tegen gangreen; bij koudvuurcataplasma contra gangrenam met ’t gemengde zonnebloemzalfunguentum mixtum de plumasole met kamferspiritusspiritus camphoratus natgemaakt en mijn uitterste devoir voor de persoon aanwendende om was ’t mogelijk te genesen maar blijft sooals ’t is, komende geen verandering, kunnende niet anders van ’tselve oordelen als werdende veroorsaakt door de koude, hebbende weinig deksel en dat in de wintertijt.
Den 1 dito klaagde mij Pieter Geerolf, geboortig van Middelburg in Zeeland, sijnde ondertimmerman maar door ’t versterven van sijn maat oppertimmerman geworden. Dese persoon had mede met sijn maat aan ShamaGhanaChama aan de wal geweest om de sloep te repareren, had mede veel palmwijn gedronken, alhoewel genoegsaam door de capteyn verboden, waardoor met een derdedaagse koorts; malariafebris tertiana aan boort quam met sterke pijn in ’t hooft en een swaare oedeem; waterzuchtoedema in de beenen ’tgeen sig tot in de buik sette, waardoor ’t scheen alsof een volkomen waterzugt daarop soude volgen, ordonneerde enige reisen ’t poeder van jalappawortelpulvis jalappae, ook ’t pulvis jalappae ℈ II, gemberzincibe ℈ I, waardoor de buik veel dunder wierd, liet hem ook enige reisen fomeeren door ’t braakwortelpulvis hijpocacuana, waardoor beter wierd, voor de koorts ordonneerde (voorsch. 18), waardoor die agterbleef lag een trekpleistervesicatorium in de nek, alsmede agter de ooren, gaf hem vervolgens van de puppa (voorsch. 19), waarvan ’s morgens en ’s avonts een romertje dronk, waardoor ’t scheen telkens herstelt te raken, maar wederom telkens invallende, stelde alle middelen in ’t werk om hem te herstellen, dan met clisteeren, aderlaten, met pijnstillers annodijna doordien hij seide vreeslijke pijn te hebben, waardoor ik geloofde dat de negers hem iets hadden ingegeven duurende soo tot in de maant november, dan wederom wat beter, dan weder erger, sette hem tot tweemalen wederom een clisma (voorsch. 25) waardoor niets als wat slijm quijtgeraakte, dog de pijn bleef egter bij, gaf hem daarop tweemalen agter elkander laxeermiddelpugantissima, doordien hem tot geen afgang kunde krijgen, maar kreeg door de purgaties afgang waardoor ’t scheen dat hij alle vuiligheijt quijtgeraakte en de pijn verligte, gaf hem daarop ’t annodijna, ’s avonts gr: II opiumdruppelslaudanum opiatum waardoor hij de gehele nagt ruste en ’t scheen dat de toevallen verdwenen, waarop hij den 15 deser scheen als herstelt te wesen, dog heeft dikmaals naderhand deselve quaal gehad, hebbende hem telkens met voorgemelde middelen geholpen, waardoor hij tot heden gelukkig is herstelt.
- ℈ scrupel = 20 grein, dus ongeveer 1,3 g
- romer = 1½ ons, dus ongeveer 45 g
- gr. = grein is ongeveer 65 mg
Lees meer:
– medische zorg
– alle recepten van chirurgijn Couperus
