N. 30
Een mansslaaf, niet wel bij sijn sinnen sijnde, had enige dagen een febris continua, geduurige koorts, gaf aan hem ’t poeder van jalappawortelpulvis radicis jalappae, doordien geen afgang hadde, verders tweemalen ’s daags ’t pulvis antefebrilis (voorsch. 6) spiritus aetheris nitrox, ethylnitrietcum spiritu nitri dulcis gutta, mv. guttaedruppelguttae XX, maar niets willende gebruiken, soo overleed den 13 dito van voornoemde maand.
N. 31
Den 6 dito klaagde een mansslaaf over afgang, bevond een disenteria te zijn, gaf hem een fometijf, poeder van braakwortelpulvis hypocacuana ʒ I, verders de bolus (voorsch. 14) waardoor den afgang geheel scheen weg te wesen, maar den 11 dito bevond den afgang wederom sterker, alhoewel niet sooals in ’t begin, ordonneerde doen ’t pulvis (voorsch. 13) maar ’t eene quaat niet weg sijnde of viel in ’t ander, want kreeg doen een voortdurende koortsfebris continua , deed een venasectio van een ons of agt, gaf hem mede van ’t decoctum (voorsch. 8), lag ook een trekpleistervesicatorium in de nek, maar niets willende helpen, overleed den volgens de opperstuurman in de nacht van 13 op 14 juli overleden14 dito .
Voorschrift 6
R/ Misce fac pulvis antifebrilis [meng en maak een poeder tegen koorts] Den dosis ℈ II
Voor febris intermittens, afgaande koortsen.
- Antimonium diaphoreticum [zweetdrijvend middle], cornu cervi usti [gebrande hertshoorn], corallum rubric [rood koraalmos]
- Oculi cancri [kreeftsogen, concrementen uit de maag van rivierkreeften]: ana ℥ I
- [Dorstenia] contrajervae [plant uit Midden- en Zuid-Amerika, tegen intermitterende koorts, infectieziekte]
- Sal cardui benedicti [zout met extract van gezegende distel]
- [Sal] nitri [salpeter]: ana ℥ II
- Croci optimi [saffraan]: ana ʒ I
- ℈ scrupel = 20 grein, dus ongeveer 1,3 g
- ʒ drachme = 3 scrupel, dus ongeveer 4 g
- ℥ uncia = ons = 8 drachmen, dus ongeveer 31 g
- āā en ān: en ānn = ana (Gr.) neem van elk evenveel
Voorschrift 8
R/ Fiat decoctum [vloeistof] om van te drinken in swaare dorst, heete koortsen en in alle brandige ziekten.
- Herba altheae [leverkruid]
- [Herba] menthae [pepermunt]
- Cornu cervi rasparati [geraspte hertshoorn]: manupulum unam
- Radix liquiritiae [zoethoutwortel]: ℥ I
- Aqua communis [gewoon water]: quantum sufficit
- Spiritus nitri dulcis [spiritus aetheris nitrox, ethylnitriet]: gutta, mv. guttaedruppelguttae XXXX
- ℥ uncia = ons = 8 drachmen, dus ongeveer 31 g
- āā en ān: en ānn = ana (Gr.) neem van elk evenveel
- man: = manupulus = een handvol
