Den 16 dito klaagde mij Jan Schutz, onderstuurman, geboortig van Doornik, over pijn in ’t hooft, was braakagtig, bevond een febris intermittens, afgaande koorts, ordonneerde een laxeermiddel van poeder van jalappawortelpurgans pulvis jalappae ℈ II, vorders ’t mixtura (voorsch. 27) waarvan alle drie uuren een lepelvol van gebruikte alsmede van ’t phitisana (voorsch. 14) waarvan voor de dorst en de koorts dronk.

Voorschrift 27

R/ Misce fac mixtura [meng en maak het mengsel], alle 3 uuren een lepelvol.

• Aqua melissae [melissethee]
• [Aqua] menthae [muntthee]: ana ℥ III
• Oculi cancri [kreeftsogen, concrementen uit de maag van rivierkreeften]
• Corallum rubrarum [rood koraalmos, koortsdempend]: ana ʒ III
• Sal prunellae [prunellezout, gesmolten saltpeter]: ℈ II
• Spiritus nitri dulcis [spiritus aetheris nitrox, ethylnitriet]: Gutta, mv. guttaedruppelguttae XX
• Aqua communis [gewoon water]: ℥ IV

• ℈ scrupel = 20 grein, dus ongeveer 1,3 g
• ʒ drachme = 3 scrupel, dus ongeveer 4 g
• ℥ uncia = ons = 8 drachmen, dus ongeveer 31 g
• āā en ān: en ānn = ana (Gr.) neem van elk evenveel
• ß = ½ van de gegeven hoeveelheid

Voorschrift 14

R/ Misce fac phitisana [meng en maak een gerstedrank], in koortsen voor de dorst te gebruiken.

• Aqua hordei [gerstewater]: uncias quatuor
• Cornu cervi rasparati [geraspte gebrande hertshoorn]: pugillos duos
• Radix liquiritiae [radix liquiritiae; zoethoutwortel]: ℥ I
• Coque quantum satis aquae communis [kook zoveel als nodig in gewoon water]
• Spiritus nitri dulcis [spiritus aetheris nitrox, ethylnitriet ]: Gutta, mv guttaedruppelguttae XXX

• ℥ uncia = ons = 8 drachmen, dus ongeveer 31 g
• pug: = pugillus, mv. pugilli = een greep tussen vinger en duim