Close

Een tot slaaf gemaakte man overlijdt

Journaal chirurgijn

N. 22

Den 27 dito een mansslaaf overleden, was meer dan twee maanden aan den afgang geweest, had hem dikmaals laten laxerenpurgeeren door ’t poeder van gebrande wortelpulvis radicis tosti ʒ I, vervolgens ’t conditum (voorsch. 7) alsmede ’t decoctum (voorsch. 8), tussenbeiden een glaasje wijntint, gaf hem dikmaals een stuk hard broot, soodat hij scheen genoegsaam herstelt te zijn, maar op den 26 dito sooals hij aan de bak sat te eeten, overquam hem een braking, oordeelde doen om ’t lighaam nog eens te zuiveren door ’t pulvis voorn. maar ’s anderdaags op voorn: 27 dito, sooals hem een glaasje wijntint gaf, soo kreeg een flaute beneffens afgang, die der seer gesont uitsag en bleef soo doot.

 

Voorschrift 7

R/ Misce fac conditum [meng en maak een stroperig drankje] ’s morgens en ’s avonts ʒ I in een disenteria.

  • Conserva rosarum rubrarum [rozenbottelconserve, tegen scheurbuik] ℥ I
  • Diascordium Fracastorii [opiumbevattend kruidenmengsel als likkepot volgens Girolamo Fracastoro, Hieronymus Fracastorius (arts in Trente, 15e/16e e.)] ℥ ß
  • Balzamum copaivae [balsum van een bepaalde Surinaamse houtsoort, bij syfilis] ʒ VI
  • Sanguis draconis [drakenbloed, rode hars van Doemonorops propinquus, bloedstelpend]
  • Pulvis cornu cervi usti [poeder van gebrande hertshoorn] ana ʒ III
  • Laudanum opiatum [opiumdruppels, pijnstillend] gr: VIII
  • Oleum menthae [muntolie] gutta, mv. guttaedruppelguttae X

 

  • ℈ scrupel = 20 grein, dus ongeveer 1,3 g
  • ʒ drachme = 3 scrupel, dus ongeveer 4 g
  • ℥ uncia = ons = 8 drachmen, dus ongeveer 31 g
  • ß = ½ van de gegeven hoeveelheid
  • āā en ān: en ānn = ana (Gr.) neem van elk evenveel

 

Voorschrift 8: Om van te drinken in swaare dorst, heete koortsen en in alle brandige ziekten.

R/ Fiat decoctum [vloeistof]

  • Herba altheae [leverkruid]
  • [Herba] menthae [pepermunt]
  • Cornu cervi rasparati [geraspte hertshoorn]: manupulum unam
  • Radix liquiritiae [zoethoutwortel]: ℥ I
  • Aqua communis [gewoon water]: quantum sufficit
  • Spiritus nitri dulcis [spiritus aetheris nitrox, ethylnitriet]: guttae XXXX

 

  • ℥ uncia = ons = 8 drachmen, dus ongeveer 31 g
  • āā en ān: en ānn = ana (Gr.) neem van elk evenveel
  • man: = manupulus = een handvol